|
Baykus |
Başlarında genellikle tepelik telekleri bulunan, baykuş sular takımından gece yırtıcılarının ortak adı,
Büyük bir kafa, düz yüz, fırlak gözler, çengelli gaga (yüz tüylerinden
ötürü büyüklüğünün anlaşılması güçtür), güçlü bacaklar keskin pençeler
ve yumuşak tüyler, baykuşların temel ortak özellikleridir. Geniş bir
alana yayılan baykuşsular (Strigiformes) takımı üç aile kapsar.
Bunlardan Protostrigidae ailesinin Kuzey Amerika'da yaşayan üyelerinin
soyu,yaklaşık 45 milyon yıl önce, Eyosen Dönemi'nde tükenmiştir. Geri
kalan iki aileyse peçelibaykuşgiller ve baykuşgillerdir.
Peçelibaykuşgiller (Tytonidae) ailesi, 10 ya da 11 yaşayan tür
ve 11 bilinen fosil tür kapsayan iki cins (Tyto ve Phodilus) içerir.
Peçelibaykuşlarla ilgili ilk kayıtlar Fransa'da gerçekleştirilmiştir;
bu kayıtlara göre peçelibaykuşların tarihi Miyosen Dönemi'ne
(Günümüzden yaklaşık 19 milyon yıl önce) dayanır. Peçeli baykuşların
boyları 27-53 cm arasında değişir; gözleri oldukça küçüktür; yüzleri
yürek biçimindedir; tüyleri açık renk, karın beyazdır.
Baykuşgiller (Strigidae) ailesi, 25-31 cins (3 cinsinin soyu
tükenmiştir) ve 124-137 yaşayan tür (25 türünün soyu tükenmiştir)
kapsar. Bilinen ilk tipik baykuşlar, günümüzden yaklaşık 38 milyon yıl
önce Üst Eyosen yada Alt Oligosen dönemlerinde, öncelikle Avrupa'da
yaşamışlardır. Baykuşgillerin boyu 13-71 cm arasında değişir, gözleri
çok iridir; yüzleri yuvarlak, ayakları tüylüdür; bazı türlerin
tepelerinde «kulak» adı verilen tepelikler vardır. Tüyleri genellikle koyu renklidir ve karın kesiminde belirgin desenler bulunur.
Birçok baykuş gececidir; ne var ki aralarında cüce baykuşun (Glaucidium
passerinum) da bulunduğu bazı türler, alacakaranlıkta etkinlik gösterir
ve şafak vakti avlanırlar. Buna karşılık, yer baykuşu (Speotyto
cunicularia) gibi az sayıda baykuş türü gündüzleri de etkindir. En
küçük baykuşlar, boyları yalnızca 13 cm, kanat açıklıkları 32 cm ve
ağırlıkları yalnızca 50 g olan cüce baykuşlarıdır. En iri baykuş, boyu
71 cm, kanat açıklığı 2 m'den çok ve ağırlığı 4 kg olan puhudur (Bubo
bubo).
Bütün baykuşlar parlak gün ışığında iyi görürler; buna karşılık,
yalnızca bazı baykuş türleri, zayıf ışıkta da iyi görürler. Baykuşların
öbür kuşlara göre daha fırlak olan gözleri neredeyse hareketsizdir ve
baykuş başka yere bakmak isterse, kafasını çevirmek zorundadır; buna
karşılık birçok tür, kafalarını yatay olarak 270°, yani bir çemberin 3/4'ü kadar çevirebilir ve başlarını yukarıya ve aşağı 180° döndürebilir.
Baykuşların kulak delikleri gözlerinin arkasında ve yanlardadır.
Kulaklar, yüze düz görünümü veren, seyrek ve ses geçiren tüylerle
kaplanmıştır. Birçok baykuşta yaklaşık bir göz büyüklüğünde kulak
delikleri bulunurken, birkaç türde kafanın bütün yan kesimini kaplayan
çok büyük kulak deliklerine rastlanır. Baykuşların dokuz cinsine giren
bireylerin kulak delikleri bakışımsızdır. 4 türünün kafatası kemikleri
de bakışımsızdır.
Geceyırtıcıları diye nitelenen baykuşlar, yalnızca canlı avlarla
beslenmeleri dışında gündüzyırtıcılarıyla (sözgelimi kartallar) hiçbir
ortak özellik taşımazlar. Dişilerin renkleri erkeklerinkiyle aynıdır;
ama dişiler erkeklerden biraz daha iri olur. Baykuşların çoğu
mağaralarda, ağaç kovuklarında, harap taş evlerde yuva yaparlar; bazı
baykuş türleriyse, başka kuşların yeraltında yaptıkları yuvalara
yerleşirler. Dişiler genellikle 2-8 beyaz yumurta yapar.
Baykuşların Türkiye'de yaşayan başlıca türleri kulaklı orman baykuşu
(Asio otus), bataklık baykuşu (A. flammeus), alaca baykuş (Strix
aluco), puhu (Bubo bubo) ve cüce baykuştur (Otus scops).
TurkChat Sohbete girip Türk Arkadaslik Kanallarinda turkce sohbet etme imkani. Her dilden Avrupa sohbet amerika turk sohbet kanallari
|
Yorumlar |
|
|
